Rahppoye, Hekmat-e Honar

Rahppoye, Hekmat-e Honar

The Influence of the Two Principles of ‘Reason’ and ‘Narration’ in Imami Theology on the Formulation of the Seven Principles in the Safavid Era (Case Study: The Abari Principle and the Fasali Principle)

Document Type : Original Article

Authors
Roya Zarifian Saleh Mokarram 1
Kamran Sepehran 2
Davoud Ranjbaran 3
1 Assistant Professor, Department of Visual Arts, Faculty of Art and Architecture, Yazd University, Yazd, Iran.
2 Associate Professor, Department of Drama, Faculty of Cinema and Theatre, Iran University of Art, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Comparative and Analytical History of Islamic Art, Faculty of Theoretical Sciences and Advanced Studies in Art, Iran University of Art, Tehran, Iran.
10.22034/rph.2025.2061857.1149
Abstract
In most studies that have been conducted so far on the subject of the Seven Principles, these principles have been defined with a reductionist perspective as seven motifs or seven decorative styles, which contain many ambiguous and contradictory points in the presentation of these definitions. In this article, while answering the question of why the seven principles were formulated as the desired artistic expression in the era of Shah Tahmasb Safavid, the difference between the concept of “principle” and “motif and style” is also analyzed in order to provide a basis for refining previous definitions, and specifically the two principles of “Abri” and “Fasali.” During the reign of Shah Tahmasb Safavid, the Shiite jurisprudential discourse broadly encompassed all the affairs of the Safavid monarchy, and focusing on the issue of principles and religious evidence became the primary issue of the government. From this perspective, examining the impact of the Shiite jurisprudential discourse on the issues of artists and artistic affairs is a topic that is of serious necessity in the field of Iranian art history studies. In 947 AH, the Tabriz royal workshop and library were declared dissolved, and according to what Qazi Ahmad Munshi Qomi has mentioned in Golestan-e-Honar, Shah Tahmasp expelled all scribes and painters from the library except for Maulana Dost Mohammad Heravi, who was teaching calligraphy to Shah Tahmasp’s sister at the time. In a preface written in 951 AH on the tomb of Bahram Mirza, Dost Mohammad Heravi speaks about illustration and its relation to Islamic law. Of course, before him, Abdi Beg Shirazi had also devoted a chapter to this matter in the second part of his Ayne-e-Eskandari poem and had spoken about the conformity of the artistic creation of the carvers with the “Asl Sharif.” The purpose of the present article is to examine the artistic developments of the era of Shah Tahmasb from the perspective of the Shiite jurisprudential discourse. Therefore, in this article, while analyzing the epistemological foundations of Imami Shiism, an attempt has been made to examine the relationship between the “Seven Principles” and the “Asl Sharif” in Imami Theology and to show how, in a period when the official discourse of the government was directed towards the semantic system of Imami Shiism, Asl Sharif, as an epistemological basis in the Imami theological tradition, was able to play a fundamental role in the development of the aesthetics of art of this period and provide a religious basis for the official art of the Shah Tahmasb period. In the Imami theological tradition, “Asl Sharif” refers to the two principles of “Reason” and “Narration” as two epistemological approaches, and in the following article, an attempt has been made to reinterpret the two principles of “Abri” and “Fasali” from the perspective of these two epistemological approaches. The Abri principle, with its characteristics such as formlessness, ambiguity, and interference, has been read in connection with the rationalist approach and Mu’tazilite deductive theology and in relation to the principle of reason in Imami theology. On the one hand, the genealogy of this principle in the context of Abbasid art, and on the other hand, the cause and semantic analysis of its emergence, show that the Abri principle is not simply a motif or artistic style but rather carries deep epistemological meanings in relation to rationalist ideas and observes the influence of theological structures on artistic form. In contrast, the Fasali principle, with its characteristics such as figurative and narrative expression, has been analyzed in connection with the principle of narration. By examining examples of 3rd- and 4th-century AH engraved vases and 6th-century AH enameled vases from Kashan, the article emphasizes the connection of this principle with the educational-propaganda method of the Karami Fasalis and the Kashan Hadith school and shows the path of transmission and utilization of the achievements of a different intellectual tradition in Shiite thought. From this perspective, the Fasali principle is a visual form of narrative-centered discourse based on the rule of narration that explains the narrative-figurative expression of Shiite art in terms of Sharia. Examining the two principles of the “Abri” and “Fasali” from the perspective of their relationship with the “Asl Sharif” reveals the semantic aspects and identity functions of the seven principles in relation to the epistemological foundations of Imami theology and shows that the seven principles, beyond the relationships of form and color governing the recurring visual elements (motif) and the rules and structure regulating these relationships (style), refer to deep epistemological meanings and concepts. It should be noted that the formulation of the seven principles in the era of Shah Tahmasb Safavid and at the time of defining national identity based on the Shiite jurisprudential discourse was also based on these semantic aspects. Relying on the analytical-descriptive method and emphasizing library sources, the article, while explaining the difference between “principle,” “method,” and “motif,” presents a new understanding of the essence and function of the seven principles and introduces the seven principles not merely as a formal structure but as a meaning-making structure that, through the mediation of its relationship with the two components of reason and narration, has an epistemological function in the field of Shiite art and transforms art into a tool for explaining the world and giving it meaning. The results of this study show that the seven principles are a structure formed in the heart of a semantic system based on Shia theology, and the comparison of the semantic aspects hidden in the two principles of “Abri” and “Fasali” with the two rules of reason and transmission in the Imami theological tradition reveals that these two rules have been influential as a denotative or semantic aspect in the formulation of these two principles. It is important to note that each of these principles, before undergoing transformation in connection with an “idea” and finding its final form, was prevalent at the level of motif or style and had precedents. For example, the component of “ambiguity and interference” as a prominent aspect expressing the relationships between form and color in the Abri motif and the Abri-making style had a frequent presence in Sansai pottery and Abri silk before finding its denotative aspect in relation to the deductive theology of Mu’tazilite thought and the worldview based on the indivisible element. But Mu’tazilite thought, by giving a semantic aspect to the element of “ambiguity and interference,” projected it within the framework of the rationality of this period and gave the combination of lines and colors a significative aspect that, beyond the visual rules governing the motif or the Abri style, refers to a thought-like dimension outside it. Or in the case of the Fasali principle and its reflection in the enameled pottery of Kashan, the emphasis on the transmission component in the Hadith school of Kashan as one of the prominent centers of Shia in non-Arab Iraq found its appropriate visual expression in the form of a narrative-figurative approach whose ancient roots go back to before the advent of Islam. This issue reveals that in the seven principles, formal relations are defined based on semantic implications, and it is basically this semantic aspect that, by regulating formal relations, elevates “motif” or “style” to the status of “principles” as a determining factor.
Keywords
Seven Principles
Imami Theology
Reason
Narration
Abri
Fasali

Subjects

ابن منظور، محمد بن مکرم (1375)، لسان العرب، جلد 12، بیروت: دار بیروت.
ابن منور، محمد ابن سعید (1381)، اسرار التوحید فی مقامات شیخ ابوسعید، تصحیح محمدرضا شفیعی کدکنی، تهران: آگاه.
اتینگهاوزن، ریچارد و الگ گرابار (1393)، هنر و معماری اسلامی، ج1، ترجمه یعقوب آژند، تهران: سمت.
آژند، یعقوب (1393)، هفت اصل تزئینی هنر ایران، تهران: پیکره.
اکبری شکتایی، نرگس و عابد تقوی (1397)، خوانش مفاهیم تغییر و استمرار در نقوش سفالینه‎های نیشابور عصر سامانی، نامه هنرهای تجسمی و کاربردی، شماره 22، 85-103.
آقاجری، سید هاشم (1389)، مقدمه‎ای بر مناسبات دین و دولت در ایران عصر صفوی، تهران: طرح نو.
انصاری، ح. (1395، 15 شهریور). مکتب اعتزال؛ میراث اسلام سنی یا تشیع؟، بررسی‎های تاریخی. بازیابی شده در 6 سپتامبر 2016، از https://ansari.kateban.com/post/2911?post=2911
انصاری، ح. (1391، 10 مرداد)،  سنت مجلس‎نویسی در زمینه تفسیر قرآن در خراسان: از اللوامع خرگوشی تا لبّ اللباب قطب راوندی، بررسی‎های تاریخی. بازیابی شده در 31 جولای 2012، از https://ansari.kateban.com/post/1909
باسورث، ک.ا. (1380)، تاریخ غزنویان، ترجمۀ حسن انوشه، تهران: امیرکبیر.
بداشتی، علی اله (1389)، جایگاه عقل در الهیات از نگاه متکلمان مسلمان، عقل و دین، شماره 3، 18-39.
بغدادی، منصور (1408ه.ق)، الفرق بین الفرق، بیروت: دارالجیل و دار الآفاق الجدیده.
بلر، شیلا (1391)، جستجوی ابوزید کاشانی در میان کتیبه‎ها، ترجمه صفورا فضل الهی، پیام بهارستان، دوره 2 شماره 17، 388-413، .
پرسنده، محمد اعظم (1388)، بررسی سیاست‎های مذهبی متوکل عباسی، تاریخ در آیینه پژوهش، شماره 21، 49-70.
پورته، ایو (1384)، از نظریه «دو قلم» تا «هفت اصل نقاشی»؛ نظریه، اصطلاحات، کاربست در نقاشی سنتی ایرانی، الح طباطبایی، خیال، شماره 16، 18 -37، .
پورداوود، ابراهیم (1343)، آناهیتا (پنجاه گفتار)، تهران: امیرکبیر.
تکمیل همایون، ناصر (1382)، نقش تشیع در جنبش‎های سیاسی صوفیان قزلباش، تاریخ اسلام، شماره 13، 194-159.
جمشیدیان، سجاد؛ مفتخری، حسین (1386)، چگونگی مواجهه متوکل عباسی با نحله‎های کلامی (نمونه موردی معتزله و اهل حدیث)، پژوهشنامه تاریخ اسلام، سال هفتم، شماره 28، 5-26.
حسینی قمی، احمد بن شرف الدین (1363)، خلاصه التواریخ، تصحیح احسان اشراقی، تهران: دانشگاه تهران، جلد 1 و 2.
حسینی، سجاد (1396)، سیر تطور معنای واژه قزلباش، مطالعات تاریخ اسلام، سال نهم، شماره 32، 102-73.
حلبی، علی‎اصغر (1389)، تأثیر قرآن و حدیث بر ادبیات فارسی، تهران: نشر اساطیر.
حلی، حسن بن یوسف (1407)، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، حسن حسن‎زاده آملی، قم: مؤسسه نشر اسلامی.
خیاط، عبدالرحیم ابن محمد (1988)، الانتصار و الرد علی ابن الراوندی الملحد، جلد اول، قاهر: مکتبۀ الثقافۀ الدینیۀ.
دوزی، رینهارت (1999)، تکملة المعاجم العربیّة، محمّد سلیم النّعیمی، بغداد: وزارة الثقافۀ والإعلام، الجمهوریة العراقیة.
ذاکری، مصطفی؛ زارع، محمد؛ کندی، شیرین؛ عباسی، بابک (1394)، «رؤیت»، دانشنامه جهان اسلام، ج20، تهران: بنیاد دایرةالمعارف اسلامی.
رحمتی، محسن و میترا روشنی (1395)، کرامیان و اوضاع اجتماعی خراسان در دوره غزنوی، پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی، سال چهل و نهم، شماره2، 171-198.
رحمتی، محمد کاظم (1378)، پژوهشی درباره کرامیان، هفت‎آسمان، شماره 2، 118-143.
رحیمی پردنجانی، حنیف؛ علی اصغر شیرازی و محسن مراثی (1395)، بررسی دیباچه دوست محمد هروی بر مرقع بهرام میرزا صفوی از منظر جامعه‎شناسی تاریخی، نامه هنرهای تجسمی و کاربردی، شماره 17، 53-69.
ریاحی، محمد امین (1394)، مقدمه بر رساله الطیور، اطلاعات سیاسی و اقتصادی، ویژه نامه شادروان دکتر محمد امین ریاحی، سال بیست و نهم، شماره 300، 300-305.
زوزنی، ابوعبدالله حسین بن احمد (1345)، المصادر، به کوشش تقی بینش، مشهد: کتابفروشی باستان.
سادات حسینی، معصومه و خدیجه شریف کاظمی و فخرالدین محمدیان (1394)، مضامین ادبیات غنایی روی سفالینه‎های مینایی کاشان؛ بررسی موردی: داستان بیژن و منیژه، بهرام و آزاده، پژوهشنامه کاشان، شماره هفتم، 122-138.
سلامی راوندی، محمد؛ قاسم‎پور، محسن (1399)، جریان‎های حدیثی شیعه کاشان در قرون پنجم و ششم، فصلنامه علمی علوم حدیث، سال بیست و ششم، شماره 3، 134-155.
سی‎وری، راجر، (1384)، ایران عصر صفوی، ترجمه کامبیز عزیزی، چ13، تهران: نشر مرکز.
شریف‎زاده، عبدالمجید (1392)، هنر سلجوقی و شاهنامه «کاما» هنر، دوره، شماره1، 9-20.
شفیعی کدکنی، محمدرضا (1386)، قلندریه در تاریخ، تهران: انتشارات سخن.
شفیعی کدکنی، محمدرضا (1398)، ساختار خوشه‎ای فصالی هنر سازه ویژه کرامیان، بخارا، شماره 132، 8-41.
شهرستانى، محمد بن عبدالکریم (1350)، الملل و النحل، افضل الدین صدر اصفهانى، تهران: علمی.
صالحی کاخکی، احمد و میترا شاطری و سولماز منصوری (1394)، تحلیل نمونه‎هایی از نقوش انسانی بر سفالینه‎های مینایی، دومین همایش ملی باستان‎شناسی ایران، مشهد: بیرجند.
عبدی‌بیگ شیرازی (1395)، جنات عدن، تصحیح و پژوهش احسان اشراقی و مهرزاد پرهیزکاری، تهران: سخن.
عبدی‌بیگ شیرازی (1974)، روضة الصفات، به کوشش ابوالفضل هاشم اوغلی رحیموف، مسکو: اداره انتشارات دانش شعبه ادبیات خاور.
عبدی‌بیگ شیرازی (1977)، آیین اسکندری، به تصحیح ابوالفضل هاشم اوغلی رحیموف، مسکو: اداره انتشارات دانش شعبه ادبیات خاور.
عطایی، مرتضی و سید رسول موسوی حاجی و راحله کولابادی (1391)، سفال منقوش گلابه‎ای (انواع، گستردگی و تاریخ‎گذاری)، نگره، شماره 23، 71-87.
غریب‎پور، بهروز (1378)، هنر مقدس صورت‎خوانی (پرده خوانی)، هنر، شماره 40، 55-65.
قزوینی رازی، نصیرالدین ابو رشید عبدالجلیل (1358)، النقص، به تصحیح میرجلال الدین محدث، تهران: انتشارات انجمن آثار ملی.
کامبخش‎فرد، سیف الله (1383)، سفال و سفالگری در ایران از دوره نوسنگی تا دوران معاصر، تهران: ققنوس.
کریستین سن، آرتور (1367)، ایران در زمان ساسانیان، رشید یاسمی، تهران: امیرکبیر.
کریمی، علیرضا؛ پروان، بیژن (1393)، نقش تشیع در تعیین روابط سلطان محمد خوارزمشاه و خلیفه عباسی، پژوهش‎نامه تاریخ، سال دهم، شماره 37، 105-123 .
کیانی، محمدیوسف؛ کریمی، فاطمه (1364)، هنر سفال‎گری دوره اسلامی ایران، تهران: مرکز باستان‎شناسی ایران.
گرابار، الگ (1396 الف)، شکل‎گیری هنر اسلامی، ترجمه مهدی گلچین عارفی، تهران: نشر سینا.
گرابار، الگ (1396 ب)، مروری بر نگارگری ایرانی، مهرداد وحدتی دانشمند، تهران: متن
گرن، گئوویدن (1376)، مانی و تعلیمات او، نزهت صفای اصفهانی، تهران: نشر مرکز
مایل هروی، نجیب (1396)، کتاب‎آرایی در تمدن اسلامی، ج 1، مشهد: انتشارات آستان قدس.
محمدپور، محمد و محسن بهرام نژاد و حسن مجربی و شیوا صفوی (1397)، بررسی تحلیلی تأثیرگذاری نهاد ولیعهدی در تضعیف حاکمیت خلفای عباسی، مطالعه موردی سال‎های 232- 334ه.ق، پژوهشنامه تاریخ اسلام، سال هشتم، شماره 31، .99-120.
محمدی، مژگان و محمدرضا حسنی جلیلیان و سید حسین محسنی موخر (1398)، تحلیل کارکرد تعلیمی خوشه‎های تصویری در مرصادالعباد، پژوهشنامه ادبیات تعلیمی، سال یازدهم، شماره43، 1-26.
مشکور، محمد جواد (1357)، فرهنگ تطبیقی عربی با زبان‎های سامی و ایرانی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
مفید، محمد بن محمد بن نعمان (1372)، اوائل‎ المقالات‎ فی‎المذاهب‎ و المختارات‎، جلد 1، تهران: چاپ مهدی محقق.
مقنی‎پور، مجید رضا و محمود اشعاری (1392)، واکاوی شیوه نقش‎اندازی در دارایی بافی، پژوهش هنر، شماره 4، 141-144.
منشی قمی، قاضی احمد (1352)، گلستان هنر، به تصحیح و اهتمام احمد سهیلی خوانسازی، تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.
مهدویان، محبوب (1387)، طاهریان و جایگاه فلسفه و کلام در خراسان و ماوراء النهر، فقه و تاریخ تمدن، شماره 18، 151-170.
نجیب‎اوغلو، گلرو (1389)، هندسه و تزئین در معماری اسلامی، ترجمه مهرداد قیومی بیدهندی، تهران: روزنه.
هژبری، احسان و عباس اکبری (1393)، بررسی تکنیک لعاب پاشیده در سفالینه‎های ایران و چین، دوفصلنامه هنرهای کاربردی، شماره4، 5-14.
هینتس، والتر (1361)، دولت ملی ایران: حکومت آق قویونلوها و ظهور دولت صفوی، کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی.
یعقوبی، محمد طاهر (1394)، حیات علمی فرهنگی شیعیان امامیه از قرن پنجم تا نیمه قرن هفتم، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
 
 
فهرست منابع لاتین
Art of the Ancestors. (2022, May 16). Islamic art from The David Collection | Part II, [Blog post]. Retrieved June 09, 2025, from https://www.artoftheancestors.com/blog/islamic-art-david-collection-part-2
Ashmolean Museum. (n.d.). Bowl with a swimming duck [Ceramic object]. Yousef Jameel Centre for Islamic and Asian Art. Retrieved June 09, 2025, from https://jameelcentre.ashmolean.org/collection/921/per_page/25/offset/525/sort_by/date/object/11703
Blair, Sheila, Bloom Jonathan. (1999), “Signatures on Works of Islamic Art and Architecture”, Damaszener Mitteilungen, No 11, pp 49-69.
Blair, Sheila. (1986). “A Medieval Persian Builder”,  Journal of the Society of Architectural Historians, 45/4, pp. 389-95.
Dusenbury, Mary M.(2008). “Atlas Today: Patterns of Production, Bazaars and Bloomingdales Uzbekistan and Xinjiang, China” , University of Kansas.
Gill, R., & Unknown. (2012). Ajanta dancing girl now and then, [Photograph]. Wikimedia Commons. Retrieved June 09, 2025, from https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ajanta_dancing_girl_now_and_then.jpg
Hann, M.. (2013). Origins of central Asian silk ikats. The Research Journal of the Costume Culture. 21. 10.7741/rjcc.2013.21.5.780.
Kumar, Ritu.(1999). Costumes and Textiles of Royal India . ‎ London، Christies Wine Pubns.
Oxford English Dictionary.(1989). 2nd ed. Vol IV. Oxford, Clarendon Press. 347.
Roxburgh, David J. (2001). Prefacing the image, the writing of art history in sixteenth century Iran. Brill, Leiden; Boston; Koln.
Saba, M. D. (2015). “A Restricted Gaze: The Ornament of the Main Caliphal Palace of Samarra”, Muqarnas, 32,  Pp155–195. http//www.jstor.org/stable/44657316
The American Heritage dictionary of the English language. (2000). Boston, Houghton Mifflin.
Watson, Oliver.(2004). Ceramics from Islamic Lands. London، Thames & Hudson Ltd.
The Metropolitan Museum of Art. (n.d. -a). Imitation green-splashed Samarra ware, [Ceramic object]. Retrieved June 09, 2025, from https://www.metmuseum.org/art/collection/search/449547
The Metropolitan Museum of Art. (n.d. -b). Bowl with green, yellow, and brown splashed decoration, [Ceramic object]. Retrieved June 09, 2025, from https://www.metmuseum.org/art/collection/search/449348.
The Metropolitan Museum of Art. (n.d. -c). Fragment of an embroidered textile, [Textile fragment]. Retrieved June 09, 2025, from https://www.metmuseum.org/art/collection/search/448302
The Metropolitan Museum of Art. (n.d. -d). Bowl with a majlis scene by a pond, [Ceramic object]. Retrieved June 09, 2025, from https://www.metmuseum.org/art/collection/search/451752.
The Nelson-Atkins Museum of Art. (n.d.). Platter with Kufic inscription, [Ceramic object]. Retrieved June 09, 2025, from https://art.nelson-atkins.org/objects/27205/platter-with-kufic-inscription?ctx=32f00400-7171-4156-ad5e-85cc9313d0dd&idx=53

  • Receive Date 30 May 2025
  • Revise Date 15 June 2025
  • Accept Date 22 June 2025